16 juni 2009

Aflevering 020: Gent in de 19de eeuw

Gent was een belangrijke Belgische stad die was ontstaan op de samenvloeiing van de Leie en de Schelde. Door de opbloei van de katoennijverheid aan het eind van de 18de eeuw en het begin van de 19de eeuw, was ze uitgegroeid tot één van de eerste industriesteden van het vasteland. In 1880 telde Gent 131.431 inwoners. Het stadsbeeld in die dagen werd bepaald door de historische gebouwen met vaak imposante torens (12de-15de eeuw)
de Schelde en de Leie met hun verbindingskanaaltjes en de haven
de spoorweg - met het station - die sinds 1838 een belangrijke verbinding vormde tussen de kust en steden zoals Brussel, Mechelen en Antwerpen
een aantal kazernes, waardoor de militaire aanwezigheid duidelijk zichtbaar was
en tenslotte waren er de fabrieksgebouwen tot in de binnenstad.

Sinds die tijd is er heel wat veranderd in Gent. Nog steeds zijn de historische gebouwen dé trekpleister bij uitstek en nog steeds is er de duidelijke aanwezigheid van het water tot in de binnenstad. De trein daarentegen is intussen verdrongen door de auto en je zal al op zoek moeten gaan naar de stations. Ook van de kazernes en de militaire aanwezigheid is niet veel meer overgebleven, maar het grootste verschil is merkbaar in de afwezigheid van de fabrieksgebouwen. In de afgelopen 150 jaar werden de fabriekshallen stelselmatig uit de binnenstad geweerd en een bezoeker aan het hedendaagse Gent zal met verwondering de skyline van Gent op bijgevoegde afbeelding bekijken. Een mooi voorbeeld is het Gravensteen waarin vanaf 1806 diverse fabrieksgebouwen en arbeiderswoningen uitgebouwd werden. Ironisch genoeg zorgden deze nieuwe invullingen ervoor dat de oorspronkelijke gebouwen behouden bleven. Het historische gebouw waar Zita tijdens haar bezoek aan België de kriebels kreeg van de tentoongestelde middeleeuwse marteltuigen was 150 jaar geleden een fabriekscomplex!

Maar wat heeft deze korte geschiedenisles te maken met Carlos Joniaux? Véél meer dan je zou denken. Zowel de kazernes, de spoorweg en de fabrieken hebben het leven van Carlos aanzienlijk beïnvloed. Meer daarover in onze volgende berichten.